Financieel risico: soorten financiële risico's en hoe je ze beheerst

Een financieel risico is elke gebeurtenis of onzekerheid die je bedrijf geld kan kosten, of die de financiële continuïteit van je onderneming in gevaar brengt. Financiële risico's komen in verschillende vormen voor: van een klant die zijn factuur niet betaalt, tot een plotse rentestijging, een valutaverlies bij export of een datalek met een boete tot gevolg.

Risico's horen bij ondernemen en zijn niet allemaal te vermijden, maar wel te beheersen. In dit artikel lees je welke soorten financieel risico voor jouw bedrijf relevant kunnen zijn, hoe je ze systematisch in kaart brengt en welke maatregelen je kunt nemen om de impact te beperken.

Het is van belang om risico’s in kaart te hebben en indien mogelijk beheersen. Een risico voor het ondernemerschap is feitelijk altijd een financieel risico. Wanneer je tegen een risico aanloopt, zitten daar namelijk altijd financiële consequenties aan. De mate waarin dit kan gebeuren bepaalt vervolgens in hoeverre het van belang is om daar maatregelen voor te nemen. In dit artikel vertellen we meer over de mogelijke financiële risico’s waar jij als ondernemer mee te maken kunt krijgen, hoe je deze in kaart kunt brengen en de mogelijke maatregelen die je kunt nemen.

Mogelijke financiële risico’s

Per onderneming zitten verschillen tussen de bestaande financiële risico’s, maar voor de meeste Nederlandse bedrijven vallen ze in zes hoofdcategorieën:

• Debiteurenrisico (kredietrisico): het risico dat een klant zijn factuur niet of te laat betaalt. Voor het mkb is dit een van de meest onderschatte financiële risico's: een aanzienlijk deel van de faillissementen heeft te maken met onbetaalde facturen van afnemers.
• Liquiditeitsrisico: het risico dat je onvoldoende beschikbare middelen hebt om kortetermijnverplichtingen, zoals salarissen of leveranciersfacturen, te betalen, terwijl je bedrijf op papier wel winstgevend is.
• Marktrisico: het risico dat externe marktbewegingen, zoals rentestijgingen, prijsschommelingen of een afnemende vraag, de winstgevendheid raken. Dit omvat onder andere renterisico en valutarisico voor bedrijven die in vreemde valuta handelen.
• Operationeel risico: financiële schade als gevolg van interne processen, menselijke fouten, fraude of technologische storingen. Een datalek met privacygevoelige informatie en de bijbehorende AVG-boete is hier een bekend voorbeeld van.
• Aansprakelijkheidsrisico: het risico dat jij of een medewerker schade veroorzaakt bij een derde partij die de schade vervolgens op jouw onderneming verhaalt. Dit risico is doorgaans af te dekken via een aansprakelijkheidsverzekering.
• Strategisch en regelgevingsrisico: het risico dat veranderende wet- en regelgeving, geopolitieke ontwikkelingen of een gewijzigd consumentengedrag de basis onder je verdienmodel wegslaat.

Voor B2B-ondernemers is het debiteurenrisico vaak het grootste financiële risico in absolute euro's, omdat één omvallende grote afnemer direct invloed heeft op de cashflow van het hele bedrijf.

Hoe breng je financiële risico's in kaart?

Met risicomanagement kan je de financiële risico’s die voor jouw onderneming van toepassing zijn in kaart brengen. Risicomanagement is een cyclus die ervoor zorgt dat repeterende financiële risico’s inzichtelijk worden gemaakt. Op basis van die gegevens wordt bepaald welke maatregelen genomen moeten worden. Het begint dus allereerst met het in kaart brengen van de aanwezige financiële risico’s. Vervolgens wordt er gekeken naar de mogelijke financiële consequenties van deze risico’s. Hierdoor kan bepaald worden of en welke maatregelen je dient te nemen.

Een voorbeeld van zo’n maatregel is dat er een verzekering gesloten wordt om het risico zo goed mogelijk af te dekken. Daarnaast kan het ook een maatregel zijn om een bepaalde activiteit zelfs volledig te stoppen. Wanneer uit een activiteit een te groot financieel risico komt die onbeheersbaar is, dan kan dit een verstandig besluit zijn. Het laatste onderdeel van risicomanagement is tevens weer de eerste stap. De financiële risico’s worden opnieuw inzichtelijk gemaakt. Hieruit wordt duidelijk of de genomen maatregelen effect gehad hebben. Bovendien zijn er altijd veranderingen binnen ondernemingen die het verstandig maken om financiële risico’s repeterend in beeld te brengen en te bepalen of er maatregelen genomen moeten worden.

Het debiteurenrisico als financieel risico

Een risico dat veel ondernemers onderschatten is het debiteurenrisico. Toch is het verstandig hier goed naar te kijken en eventueel maatregelen voor te nemen. Wanneer debiteuren niet of te laat betalen kan dat namelijk behoorlijk vervelende financiële gevolgen hebben. Zeker als het betekent dat er bij jouw onderneming problemen ontstaan bij het betalen van de rekeningen. Het te laat betalen van facturen betekent ook dat je minder liquiditeiten tot uw beschikking heeft. Deze liquiditeiten kunnen echter van pas komen om jouw groeiambities te financieren. Maatregelen die je kunt nemen om het debiteurenrisico te verkleinen zijn allereerst het inrichten van een strak debiteurenbeheer. Zorg dat je tijdig factureert en volg nauwlettend of de betalingstermijn niet overschreden wordt. Wanneer dit wel het geval is, dan is het verstandig tijdig een herinnering te versturen. Als je op deze manier er kort op zit, dan zal jouw klant ook meer drang voelen om tijdig te betalen. Van alle financiële risico's is het debiteurenrisico voor de meeste B2B-bedrijven het meest concrete en het meest beïnvloedbare.

Financieel risico en Atradius

Een kredietverzekering van Atradius is een uitstekend middel om het debiteurenrisico af te dekken. Allereerst kan je vooraf een goede kredietwaardigheidscheck uitvoeren. Je weet dan van tevoren concreet of deze potentiële klant in staat is de facturen op tijd te betalen. Mocht ondanks jouw strakke debiteurenbeheer de betaling uitblijven? Dan kan je de vordering overdragen aan Atradius Collections, een uitstekend incassobureau met wereldwijde dekking. Wanneer de vordering uiteindelijk oninbaar blijkt te zijn, dan is 90% van de vordering verzekerd.