6 maatregelen voor ondernemers bij inflatie

De aanhoudende blokkade van de Straat van Hormuz zorgt voor economische druk via hogere energieprijzen en verstoringen in toeleveringsketens. Dit leidt tot oplopende inflatie, verwacht gemiddeld 2,8% in 2026, en een sterke daling van het consumentenvertrouwen dat bijna historisch laag staat. Het consumentenvertrouwen daalde in mei naar -46, terwijl ,de daling in april van -30 naar -44 de op een na grootste daling was sinds het begin van de statistiek in 1986. Alleen in april 2020, het begin van de coronapandemie, was de daling van het vertrouwen groter.

De oorlog met Iran en de daaruit voortvloeiende energieschok drukken op de Nederlandse economie, die bovendien al last heeft van binnenlandse knelpunten zoals stikstofbeperkingen en de files op het elektriciteitsnet. De economie groeit beperkt, de inflatie loopt licht op en de arbeidsmarkt zal naar verwachting geleidelijk verzwakken. De echte economische klappen van de oorlog in het Midden-Oosten moeten nog komen. Ook bedrijven hebben te maken met de tweede energiecrisis in vier jaar tijd. Onderstaande zes maatregelen zijn direct gebaseerd op wat er nu in de economie speelt - geen generieke adviezen, maar stappen die voortvloeien uit de actuele cijfers.

1. Bouw prijsherziening-clausules in bij nieuwe contracten

Twee maanden verder en de Straat van Hormuz is nog steeds gesloten. Rabobank verwacht dat de blokkades nog minstens enkele weken aanhouden, waardoor mondiale energiestromen op zijn vroegst pas eind september normaliseren. Voor ondernemers met meerjarige offertes of vaste contracten is dit direct relevant: wie vandaag een prijs afspreekt zonder voorbehoud, zit er morgen aan vast terwijl de inkoopkosten doorlopen.

Voeg aan nieuwe contracten een escalatieclausule toe die prijsaanpassing mogelijk maakt als grondstof- of energieprijzen meer dan een bepaald percentage afwijken van het contractniveau. Koppel die drempelwaarde aan een objectieve index, zoals de energieprijsindex van CBS of de producentenprijzen. Dat geeft je een juridische basis voor een gesprek met je klant, zonder dat je de relatie op het spel zet.

2. Herscan je toeleveringsketen op enkelvoudige afhankelijkheden - nu het nog kan

De aanhoudende blokkade van de Straat van Hormuz zorgt voor economische druk via hogere energieprijzen en verstoringen in toeleveringsketens.  Zowel het oordeel over de financiële situatie in de afgelopen twaalf maanden als het oordeel over de financiële situatie in de komende twaalf maanden verslechtert. DNB waarschuwt dat verstoringen in wereldwijde toeleveringsketens structurele inflatie veroorzaken in Nederland en Europa, en dat achteraf ingrijpen door centrale banken economische kosten met zich meebrengt zonder de onderliggende oorzaak weg te nemen.

Breng je kritieke leveranciers in kaart. Welke grondstoffen of componenten komen via routes die door het Midden-Oosten lopen? Waar heb je maar één leverancier voor een onderdeel dat je niet mist? Die enkelvoudige afhankelijkheden zijn nu het eerste wat je wil oplossen - niet na het volgende incident, maar voordat levertijden weer oplopen en alternatieven schaars zijn.

3. Herzie je betalingstermijnen bij klanten in sectoren met hoge faillissementsdruk

In maart zijn, voor zittingsdagen gecorrigeerd, 301 bedrijven failliet verklaard. Dat zijn 32 meer dan in dezelfde periode een jaar eerder, een stijging van 12 procent. Dat is een trendbreuk. Een stijging van het aantal faillissementen op jaarbasis was voor het laatst te zien in mei 2025. Binnen sectoren zijn duidelijke verschillen zichtbaar. In maart lag de faillissementsdruk het hoogst in de horeca, waar per 100.000 bedrijven 30,6 faillissementen werden uitgesproken. Dat is wel lager dan een jaar eerder, maar deze sector blijft relatief kwetsbaar binnen het bredere economische beeld.

Als je klanten hebt in de horeca of andere sectoren met bovengemiddelde faillissementsdruk, is nu het moment om je betalingstermijnen te evalueren. Een klant die vandaag nog op 60 dagen betaalt, kan er over drie maanden anders voor staan. Overweeg kortere termijnen, aanbetalingen of gedeeltelijke vooruitbetaling bij grote orders. Dat klinkt als een ongemakkelijk gesprek, maar het is minder ongemakkelijk dan een onbetaalde factuur bij een curator indienen.

4. Controleer de financiële gezondheid van bestaande klanten - niet alleen nieuwe

Met -46 ligt het consumentenvertrouwen in mei ver onder het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar (-11). Een laag vertrouwen vertaalt zich vaak pas na drie tot vier kwartalen in lagere bestedingen. Dat betekent dat de werkelijke druk op betalende klanten in de consumptief gerichte sectoren nog moet komen.

De valkuil is om alleen nieuwe klanten te screenen. Een mkb-dienstverlener kan al vier jaar met een vaste klant werken en automatisch een betalingstermijn van 45 dagen hanteren. De klant betaalt altijd netjes, dus een hercheck lijkt overbodig. Dan verandert de eigenaar, worden er nieuwe leningen afgesloten en loopt een eerste factuur uit. Een periodieke kredietwaardigheidscheck had dit gesignaleerd: bij klanten die goed zijn voor meer dan 15% van de omzet is een jaarlijkse hercheck standaard verstandig. Via de kredietwaardigheid van een klant beoordelen kun je ook voor bestaande relaties vroegtijdig signalen oppikken.

5. Pas je werkkapitaalbeheer aan op de huidige ECB-rente van 2%

De Nederlandse economie groeit beperkt en staat onder druk door de verstoringen in energiemarkten. De inflatie loopt op, het consumentenvertrouwen zakt weg en de arbeidsmarkt zal naar verwachting verzwakken. Tegelijkertijd heeft ,de duur van openstaande rekeningen directe invloed op het risico. Beveiligde structuren verminderen dit risico. Vooruitbetalingen, kredietbrieven en modellen met terugkerende inkomsten verbeteren de voorspelbaarheid en dempen de volatiliteit.

De ECB-rente op de depositofaciliteit staat op 2%. Dat is lager dan de inflatie, maar financiering is niet gratis. Wie werkkapitaal aantrekt via een rekening-courant of kortlopende lening, betaalt daar nu een reëel bedrag voor. Dat verandert de rekensom van "lang betaaltermijn accepteren" fundamenteel. Elke extra dag dat een factuur openstaat, kost je rente over het gefinancierde bedrag. Verkorting van gemiddelde debiteurentermijnen verbetert je liquiditeit direct, zonder dat je extra financiering hoeft aan te trekken.

6. Dek debiteurenrisico's in voordat faillissementen verder oplopen

Er wordt een scenario voorzien voor 2026 een stijging van het aantal faillissementen met bijna 15%. De reden is dat een deel van het bedrijfsleven kwetsbaar blijft voor economische tegenwind. Te vrezen valt dat als de energiecrisis lang aanhoudt, tal van bedrijven in grote problemen komen.

Een creditmanager die nu wacht met het afdekken van debiteurenrisico's, wacht totdat de schade al is ontstaan. Kredietverzekering werkt juist preventief: je spreekt vooraf een limiet af per klant, waarbinnen jij je omzet kunt beschermen. Een kredietverzekering kan je naast een gerust gevoel bij het zakendoen veel voordelen opleveren. Atradius heeft toegang tot handelsinformatie over miljoenen bedrijven wereldwijd, waardoor credit management ondersteund wordt door middel van het beoordelen van de kredietwaardigheid van zakelijke klanten. Een kredietverzekering dekt niet alleen het verlies bij faillissement van je klant, maar geeft je ook actuele informatie over wie er financieel onder druk staat - voordat een faillissement wordt uitgesproken.

Waar het op neerkomt

De economische situatie van mei 2026 vraagt niet om paniekmaatregelen, maar om gerichte aanpassingen in hoe je met klanten, contracten en risico's omgaat. Ondanks economische tegenwind is de arbeidsmarkt nog relatief sterk: de werkloosheid is licht gedaald naar circa 4%, maar loopt naar verwachting weer op door afnemende vraag naar arbeid. De macro-economische situatie verslechtert dus geleidelijk, niet plotseling. Dat betekent dat je nu nog de ruimte hebt om contracten aan te passen, klanten te herscreenen en je risicobeheer te versterken - terwijl dat straks, als de druk verder oploopt, minder vanzelfsprekend is.

Het vertrouwen van consumenten is in mei verder verslechterd ten opzichte van een maand eerder. Het vertrouwen staat sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten, die eind februari begon, flink onder druk. De koopbereidheid is in mei -28, tegen -26 in april. Zowel het oordeel over de financiële situatie in de afgelopen twaalf maanden als het oordeel over de financiële situatie in de komende twaalf maanden verslechtert in mei 2026. Ondernemers die dat negeren en hun bestaande praktijk ongewijzigd voortzetten, lopen achter de feiten aan.