Atradius Economic Outlook: Stagflatie onder controle

De wereldeconomie heeft de eerste schok van de oorlog in Iran beter opgevangen dan gevreesd, maar de vooruitzichten berusten op kwetsbare aannames. De verstoring van de energiestromen via de Straat van Hormuz sinds het begin van het conflict heeft de prijzen van olie, gas en kunstmest opgedreven, net op het moment dat de groei al aan het vertragen was als gevolg van handelsfricties en geopolitieke onzekerheid. Sinds het staakt-het-vuren in juni zijn de energieprijzen aanzienlijk gedaald en blijven de inflatieverwachtingen over het algemeen stabiel, waardoor het risico op een aanhoudende spiraal van stijgende prijzen en zwakkere groei is afgenomen. Tegelijkertijd blijft de wereldeconomie profiteren van de door de VS aangestuurde investeringsboom op het gebied van AI en technologie. Het staakt-het-vuren blijft echter kwetsbaar en de hernieuwde militaire aanvallen tussen de VS en Iran begin juli laten zien hoe snel verstoringen op de energiemarkten weer de kop kunnen opsteken. Hoewel ons basisscenario uitgaat van een geleidelijke heropening van de zeestraat en een verdere daling van de energieprijzen, blijven de neerwaartse risico’s voor de vooruitzichten groot.

De wereldwijde bbp-groei zal naar verwachting vertragen tot 2,4% in 2026, tegenover 3,0% in 2025, alvorens zich te herstellen tot 3,1% in 2027. De gevolgen van de oorlog met Iran en de afsluiting van de Straat van Hormuz hebben de energie- en meststofprijzen opgedreven, wat een milde stagflatieschok veroorzaakte. Dit wordt gedeeltelijk gecompenseerd door de AI-boom, een minder ernstige handelsoorlog en aanhoudende begrotingssteun. Onder onze basisscenario-aanname dat de Straat van Hormuz geleidelijk verder wordt heropend, wordt een scherpere neergang voorkomen.

De groei van de wereldhandel zal naar verwachting vertragen na een sterker dan verwacht 2025. De handel groeide vorig jaar met 4,6%, ondersteund door het vervroegd invoeren van invoerheffingen en een sterke vraag naar AI-gerelateerde goederen, met name vanuit Azië. Het is onwaarschijnlijk dat dit momentum zich zal herhalen. Hogere energieprijzen, een zwakkere importvraag en aanhoudende onzekerheid over het handelsbeleid zullen de handelsgroei in 2026 naar verwachting onder de 2% houden, waarna deze zich in 2027 herstelt tot ongeveer 3%.

De geavanceerde economieën staan voor een tragere en ongelijkmatiger groei. De bbp-groei zal naar verwachting afnemen tot 1,5% in 2026, tegenover 1,9% in 2025, alvorens te verbeteren tot 2,0% in 2027. De VS blijven het best presteren, gesteund door investeringen in AI, begrotingssteun en binnenlandse energieproductie, maar de groei concentreert zich in toenemende mate in een kleiner aantal sectoren. De eurozone is gevoeliger voor geïmporteerde energie en een zwak concurrentievermogen in de verwerkende industrie, terwijl het VK en Japan te maken hebben met landspecifieke begrotings- en vertrouwensbeperkingen.

Opkomende markteconomieën blijven de belangrijkste bron van wereldwijde groei, maar het momentum is zwakker dan gewoonlijk. De opkomende markteconomieën zullen naar verwachting met 3,7% groeien in 2026 en met 4,2% in 2027. De groei van China zal naar verwachting vertragen van 4,8% in 2026 tot 4,6% in 2027, aangezien de veerkracht van de export de zwakke binnenlandse vraag slechts gedeeltelijk compenseert. India blijft de snelst groeiende grote economie, ondanks het feit dat het land het meest kwetsbaar is voor verstoringen van de energievoorziening via de Straat van Hormuz.

Een nieuwe escalatie van het conflict tussen de VS en Iran vormt het belangrijkste neerwaartse risico voor de vooruitzichten. Als de gevechten hervatten en de Straat van Hormuz tot het vierde kwartaal gesloten blijft, zouden de energieprijzen opnieuw omhoogschieten, zou de inflatie stijgen en zou de wereldwijde bbp-groei vertragen tot recessieniveaus van 1,9% in 2026 en 1,4% in 2027.

Wilt je meer weten?

Download het volledige rapport, dat je kunt vinden in de sectie ‘gerelateerde documenten’ hieronder, voor een compleet overzicht van de gevolgen en risico’s van de opkomst van AI, de aanhoudende handelsoorlog en meer informatie over onze wereldwijde economische vooruitzichten.