Wat is handelskredietrisico?

Kijk eens om je heen. Bijna alles wat je ziet, zelfs de eenvoudigste voorwerpen, is het resultaat van materialen en onderdelen die afkomstig zijn uit alle hoeken van de wereld en die via uiterst complexe en onderling verweven waardeketens zijn samengesteld. De wereldwijde handel die dit mogelijk maakt, werkt zelden op basis van onmiddellijke betaling. In plaats daarvan worden goederen en diensten geleverd in de verwachting dat de betaling op een later tijdstip zal volgen. Deze praktijk, die bekendstaat als handelskrediet, brengt een onvermijdelijk gevolg met zich mee: handelskredietrisico. Wat gebeurt er als de koper niet betaalt? 

Die vraag is vandaag de dag nog urgenter. De wereldhandel wordt ingrijpend veranderd door geopolitieke spanningen, financiële volatiliteit en steeds verder digitaliserende toeleveringsketens die steeds snellere besluitvorming vereisen. En toch vinden er elke dag nog steeds miljoenen transacties plaats. Hoe is dat mogelijk? 

Handelskrediet begrijpen 

Als we nadenken over de krachten die de wereldeconomie aandrijven, denken we meestal meteen aan centrale banken, rentetarieven, scheepvaartroutes, olieprijzen of geopolitiek. Waar we bijna nooit aan denken, is handelskrediet. Toch houdt het stilletjes de wereldhandel draaiende en blijft het in veel opzichten een van de belangrijkste financiële mechanismen waar maar weinig mensen over praten: de motor die het dagelijkse functioneren van de internationale handel in stand houdt.

Handelskrediet is de overeenkomst tussen een leverancier en een afnemer om de betaling uit te stellen, doorgaans voor een periode van 30 tot 120 dagen. Hierdoor kunnen afnemers hun cashflow beheren en tegelijkertijd hun bedrijfsactiviteiten voortzetten en verder groeien. Handelskrediet is zelfs wereldwijd de belangrijkste vorm van kortetermijnfinanciering voor bedrijven en overtreft vaak de omvang van bankkredieten. Het ondersteunt een aanzienlijk deel van de grensoverschrijdende transacties. Volgens het IMF wordt tot wel 60% van de internationale handel gefinancierd via kredietovereenkomsten tussen bedrijven in plaats van via banken. 

In hun werkdocument „The macroeconomics of trade credit“ bieden Gideon Bornstein, hoogleraar financiën aan de Wharton School, en Luigi Bocola, econoom aan Stanford, een van de duidelijkste en meest grondige analyses van de manier waarop handelskrediet moderne economieën vormgeeft. Zoals zij opmerken: „In de meeste landen zijn leveranciers van intermediaire goederen en diensten tevens de belangrijkste verstrekkers van kortetermijnfinanciering aan bedrijven.”

Het document legt ook het mechanisme uit dat handelskrediet zijn macro-economisch gewicht geeft: een kredietmultiplicator. Zoals de auteurs schrijven: „Handelskrediet is het resultaat van een langetermijncontract tussen bedrijven die in het productieproces met elkaar verbonden zijn, en het wordt in evenwicht gehouden door reputatiekrachten, aangezien klanten de relatie met hun leveranciers verliezen in geval van wanbetaling. Deze financiële banden leiden tot een kredietmultiplicator: leveranciers kunnen de terugbetaling van deze schuldbekentenissen [I owe you] afdwingen en ze kunnen deze wissels bij banken verdisconteren om liquiditeit te verkrijgen. Dit proces kan de effecten van financiële schokken op de productie dempen of versterken, afhankelijk van de leencapaciteit van leveranciers”. 

Definitie van handelskredietrisico 

Handelskrediet mag dan wel een van de grote drijfveren van de wereldeconomie zijn, maar het brengt ook aanzienlijke risico’s met zich mee. Vorderingen vertegenwoordigen doorgaans tussen de 20% en 40% van de vlottende activa van een onderneming, en voor elk daarvan bestaat de mogelijkheid van wanbetaling. 

Handelskredietrisico verwijst naar de mogelijkheid dat een koper facturen niet binnen de overeengekomen termijn betaalt. Dit kan verschillende vormen aannemen: betalingsachterstand, oninbare vorderingen of insolventie. Wanneer betalingen worden uitgesteld of niet worden ontvangen, kunnen de gevolgen aanzienlijk zijn. Deze omvatten verstoring van de cashflow, toegenomen kredietbehoefte, verminderde liquiditeit, druk op de winstgevendheid en, in extreme gevallen, faillissement.

“Bedrijven over de hele wereld hebben te maken met betalingspatronen van klanten die steeds onvoorspelbaarder zijn geworden. De afgelopen jaren heeft onze Payment Practices Barometer deze realiteit keer op keer aan het licht gebracht. Bijna de helft van alle B2B-facturen wereldwijd is inmiddels achterstallig, en de aanhoudende druk op de liquiditeit dwingt bedrijven om rekening te houden met minder betrouwbare kasinstromen. Het gaat hier om een blijvende uitdaging in plaats van een tijdelijke verschuiving, en daarom voelt het betalingsklimaat voor veel bedrijven tegenwoordig onzekerder aan”, zegt Silvia Ungaro, Senior Editor en expert op het gebied van betalingsgedrag tussen bedrijven (B2B) bij Atradius. 

De factoren die het handelskredietrisico beïnvloeden 

Handelskredietrisico ontstaat niet op zichzelf. Het wordt bepaald door een combinatie van onderling samenhangende factoren, variërend van de specifieke kenmerken van de koper tot bredere economische en geopolitieke krachten. 

Uw afnemer kennen is niet voldoende. Een nuttige manier om hierover na te denken is via een eenvoudige metafoor. Bedrijven zijn als boten, en de macro-economische omgeving is de zee. Om te begrijpen of een bedrijf in staat zal zijn te betalen, is het niet voldoende om alleen naar de sterkte van het vaartuig te kijken. Je moet ook inzicht hebben in de wateren waarin het vaart. 

Het beheer van handelskredietrisico’s 

Handelskrediet berust uiteindelijk op een eenvoudig maar krachtig principe: vertrouwen. Elke factuur die met uitgestelde betaling wordt uitgereikt, is in wezen een gok dat de koper zijn verplichtingen zal nakomen. Maar naarmate dit risico toeneemt, is vertrouwen alleen niet langer voldoende. Bedrijven hebben manieren nodig om dat vertrouwen om te zetten in iets robuuster en meetbaarder. Hier komt kredietverzekering om de hoek kijken: het biedt een van de meest uitgebreide manieren om onzekerheid om te zetten in beheersbaar risico en stelt bedrijven in staat om met vertrouwen zaken te doen. 

In haar uitgebreide evaluatie van de handelskredietverzekering benadrukt de Europese Raad voor Systeemrisico’s — de macroprudentiële toezichthouder van de EU die tot taak heeft systeemrisico’s te identificeren en te voorkomen die de financiële stabiliteit van de Unie zouden kunnen ondermijnen — de omvang van de bescherming die handelskredietverzekeraars onopvallend bieden aan de wereldwijde handel. Het Comité schat dat handelskredietverzekeringen 60% van het risico van internationale handelskredieten dekken. Vervolgens onderstreept het de fundamentele realiteit waarmee exporteurs en leveranciers dagelijks worden geconfronteerd: „Er zijn over het algemeen drie alternatieve manieren waarop bedrijven met dit kredietrisico kunnen omgaan. Ten eerste kunnen verkopers elk handelskredietrisico vermijden door vooruitbetaling te eisen. Ten tweede kunnen verkopers het handelskredietrisico zelf dragen. Ten derde kunnen ze dekking zoeken voor het handelskredietrisico.” 

Die keuze pakt echter heel verschillend uit, afhankelijk van waar de transactie plaatsvindt. Zoals in het document wordt opgemerkt: „In de internationale handel dekken verzekeraars 60% van het handelskredietrisico, banken 20% en verkopers behouden 20% van het risico. Daarentegen behouden verkopers bij binnenlandse handel 85% van het risico. Het is waarschijnlijk dat het grotere belang van handelskredietverzekering voor de internationale handel een weerspiegeling is van een ander toezichtskader en een beperkter vermogen om betalingen te innen.” 

De boodschap is duidelijk: in de grensoverschrijdende handel, waar afstanden, rechtsstelsels en politieke omstandigheden het innen van onbetaalde facturen bemoeilijken, wordt handelskredietverzekering niet alleen een financieel instrument, maar een structurele noodzaak. Zonder deze verzekering zou een groot deel van de wereldhandel op veel wankelere grond staan. In de hele sector is dit werk afhankelijk van acceptatieteams die in staat zijn om veranderende risico’s met discipline en vooruitziendheid te interpreteren.  

Handelskredietverzekering speelt een cruciale rol bij het in stand houden van het vertrouwen in de wereldhandel, maar slechts een beperkt aantal bedrijven beschikt over de schaalgrootte, expertise en het bereik die nodig zijn om dergelijke complexe en snel veranderende risico’s te verzekeren. Wat Atradius echt onderscheidt, is de combinatie van wereldwijd bereik, diepgaande connectiviteitsoplossingen en menselijke expertise. Ons netwerk stelt ons in staat om risico’s in verschillende markten, sectoren en toeleveringsketens in realtime in kaart te brengen; onze technologie brengt dat inzicht rechtstreeks naar uw besluitvorming; en onze mensen zetten gegevens om in beoordelingen, waarbij ze samen met jou werken als een verlengstuk van uw eigen kredietcapaciteit. In een steeds complexere handelsomgeving is het deze combinatie die informatie omzet in vertrouwen en je in staat stelt om met helderheid te handelen.

Neem contact met ons op om te ontdekken hoe je jouw eigen kredietrisicostrategie kunt versterken en te zien hoe wij je kunnen helpen om voorop te blijven lopen.